اسم شب

                                                                            پشت دریا شهریست

                                                                             قایقی  باید  ساخت ...

                                                                                                                                                  س.سپهری                                                      

                                   اسم شب

چند روزی باران

 بی امان باریده

                             عصر بند آمده بود.

در دل جنگل خیس

داخل کلبهء تنهایی خویش

گوش می داد به آواز حزین

کز ته دل

                   نرم می خواند زنی شرقی هندی

                                                     به افسونکری زیبایی!

***

تک و تنها و خموش

کوزه شرابی بر دوش

آمد او بر لب دریا

[خنک بود هوا]

رخت ها را کند

حال

با هوس می رقصید

گویی افسون شده بود

[سالها پیش زنش افسانه/رفته بود او تنها مانده بود]

همچنان رقص کنان با خود گفت:

پیر دریا دلم و امشب من

دل به دریای گران خواهم زد

تا

آخرین جرعه

تا

آخرین قطرهء این کهنه شراب کوزه را

خواهم نوشید زشوق!

 

ماه مبهوت به او می نگریست

اختران هم نگران

دل دریا بی تاب!

 

-با دو گوشم من همراه همه گوش ماهی های این ساحل

گوش بر نغمهء دریاها خواهیم سپرد

مست  می  خواهم شد

مست موسیقی آن نغمهء شیرین و خراب

کوزه را بر سنگی خواهم زد

چه کسی می گوید:

-پشت دریا شهریست!؟

فریب است فریب

سراب است سراب

پشت دریاها آبادی نیست

پشت این دریاها شهری نیست

چه نیاز است مرا بر قایق

آشنایم به شنا چون ماهی

من شنا خواهم کرد

همچنان خواهم رفت

همچنان خواهم خواند:

-دور باید شد دور

                                     تا افقهای دور و مبهم

که در آنجاها

                       همهء ساعت ها ، خاطره ها  در خوابند

                        از تهی سرشار است ذهن زمان

                         از خلأ لبریز است حجم مکا ن

راهی این سفرم

اسم شب را بلدم

آشنایم با شب

 

پیر دریا دلم و من امشب

دل به دریای گران خواهم زد...!

***

لب دریا

زیر آن ها لهء افسونگر ماه

همه آبی بود

                      آبی

                               آبی...

لب او بود و لب کوزه شراب

روبرو

             آب

                       سراب ...!

 

                                                           اهر-26/1/79

 

سفر شبانه

                                سفر شبانه

ابرها  از سیبری

                            از ره رسیدند

شهر شد بس سرد و تاریک.

***

امشب توت خوردم

دانه های توت

                         سرد بودند

                        سرد سرد.

یادم آمد روزهای کودکی

آه ! آن روز بهاری

در حیاط خانه

زیر تک درخت توت

پهن کرده چادر مادر بزرگ

تکان می دادیم با دستان کوچک

آن درخت توت را

دانه دانه تا می افتادند

شاد و خندان

می خوردیم با لذت

.دانه های توت

                            گرم و شیرین...

آه! آن روز بهاری!

***

ابرها از سیبری از ره رسیدند

شهر شد بس سرد و تاریک

باید راه می افتادم امشب در خواب!

***

تا رسیدم لب دریا

بر پهنهء آبی آسمان دریا

او را

        سر برون کرده ز دریا دیدم

با

    گیسوانی خیس

با چشم هایی بس سیاه و نمناک!

 با صدای موج های دریا

آمد از او این ندا  اندوهناک:

- هان!

            آن افق

            آن بی نهایت

رمز و راز عشق

بی مرگی  ، حیات جاودانه

حال

       چه می جویی

      چه می خواهی؟!

 

گفتمش غمناک:

- گفته بودندم پس از حیرت

    فنا را نوبت است.

 

بغض کرده باز آمد این ندا:

- خواهر مرگم

سوی من آیی

                        در چشم سیاهم

خواهی یافت تو هر آنچه خواهی...!

 

پس شنا کردم

        شنا کردم

                           شبانه

این سفر هر چند هم

سفر مرگم بود

مهر او همسفر مرگم بود

نوشداروی همه دردم بود...!

 

                                                             اهر-22/3/79

 

 

 

 

 

 

ربات زنده

                                               ربات زنده

            پاي پياده در راه بازگشت به شهر گفتگو مي كرديم.عصر بود.آفتاب مي رفت كه در پشت كوههاي بلند از ديده ها پنهان شود.پرندگان دسته دسته به سوي شهر پرواز مي كردند.همراه من پرسيد:

            -ببينم، در مورد سيبرنتيك چيزي مي داني؟

            گفتم:

            - سيبري ژنتيك؟

            گفت:

            -تو هم شوخي ات گرفته است.

            با نگاهي كه در آن اندوه و غم پنهاني موج مي زد به من نگريست و دوباره گفت :

            - باور مي كني كه من يك ربات زنده باشم؟

            گفتم:

            - نمي دانم اما آدم عجيبي هستي ممكن است بيشتر توضيح بدهي؟

            گفت:

            - اطّلاع من دون كيشوت از ماجرا از آنروز آغاز شد، روزي كه سيب سرخي در دست داشتم و تصميم داشتم كاري را انجام دهم. موقعي كه دوستم آمد و به من گفت كه مي داند مي خواهم چه كار كنم يكّه خوردم و شستم خبردار شد.البته من انكار كردم و بعدها به اطمينان كامل رسيدم و وقتي كه در گذشته غرق شدم ، از خود پرسيدم آيا همهء كساني را كه ديده ام و با همهء كساني كه گفتگو كرده ام و عكس العمل من در برابر تمامي حوادث و اشخاص  براي روشن كردن آن چهرهء پنهان در سايهء من نيستند؟

            از اينكه اتّفاق مهمي نيافتاده بود البته خوشحال بودم ، اما تازه پي بردم كه ديگر من خودم نيستم و به يك ربات تبديل شده ام.البته حق داشتند كه مرا به يك ربات تبديل كنند ، من بارها تا دم مرگ رفته بودم و از آن هراسي نداشتم ، من با انكار و نفي مابعدالطبيعه دچار سرخوردگي و پوچي شده بودم و اينها دلايل خوبي بودند كه يك موجود از دست رفته را دوباره به زندگي برگردانند و از آن در راه هدفهايي كه داشتند استفاده كنند .ديگر هيچ اتّفاق و برخوردي برايم غيرمنتظره نيست و برايم عادي شده است.حتي روياهايم هم مال خود من نيستند و اگر خواب و استراحتي باشد براي آن است كه بعدا كار ديگري را به انجام برسانم.

            تا روزي كه از قضيّه خبر نداشتم  از چيزي ناراحت نبودم ولي با دانستن موضوع اندوهي بي پايان همهء وجودم را دربرگرفت .گاهي به خودم مي گويم شايد اين روشي براي رساندن من به سوي كمال و خوشبختي و انسان كامل بودن است ولي باز مي گويم آيا يك فريب و دروغ نيست ؟شايد تنها يك تصادف بتواند نقطهء پاياني بر اين ماجرا بگذارد .حالا مي فهمم كه چيزي از سيبرنتيك نمي دانم .حتي حافظهء من هم دست خودم نيست كه چيزي را به ياد بياورم و دلخوشي ديگري نيز برايم نمانده است، چون به ديگران هم به چشم يك ربات زنده نگاه مي كنم ، در اين صورت چه انتظاري از آنان مي توانم داشته باشم.

            نام قرن ما را گذاشته اند : قرن افسردگي.اما مردم خيلي ساده از كنار اين موضوع مي گذرند و به حرفهاي افسرده دلان توجّهي ندارند و حرفهاي آنها را باور نمي كنند و آن را يك امر رواني و مربوط به نارسايي مغز مي دانند .اما مسئله را جدّي بگيريد .شما هم در كارها و اعمال روزانهء خود دقّت كنيد ، آيا تمام كارهاي روزانه و خوابهاي شما عادي و طبيعي هستند ؟ آيا شما قدرت تصميم گيري را از دست نداده ايد و يكي از مهره هاي بي ارادهء عرصهء اين شطرنج نيستيد؟

            گاهي به خودم مي گويم شايد بعد از تحمّل رنج ها و پايان زندگي ، روح من در كامپيوتري يا در جسم شخص ديگري به حيات خود ادامه دهد.اما اين يك احتمال است و بسيار ضعيف و شايد دور از ذهن بشري. و اين چنين است كه يأس در اين دهكدهء زميني تمام وجودم را فرا مي گيرد .چه روزهاي خوشي بود روزهاي بي خبري .اين مطالب را بنويسيد .نوشتهء شما شايد خوانندگان آن را از خواب خرگوشي بيدار كند و اين چه تلخ و ناگوار است .اما من كيستم .آيا اين مطالب را من مي گويم يا ديكته مي شود و من فقط وسيله اي هستم ، رباتي زنده هستم و زمان آن فرا رسيده است كساني توسط نوشتهء شما از موضوع آگاه شوند و پايان اين ماجرا نمي دانم فاجعه به بار خواهد آورد و يا آن مدينهء فاضله اي را كه انسان در طول قرون متمادي در انتظارش بوده است.

            اما من شخصا خوش بين هستم و در كمال صداقت برايتان اظهار مي كنم كه از مرگ باكي نيست ، درد و رنج و اندوه است كه عذاب آور است و بالاتر از آن احساس هميشگي گناه . آموزگاري خوب گفته بود : مهم اين است كه زندگي يا مرگ ما چه تأثيري در زندگي ديگران داشته باشد. ما همه ماهيان رودخانه هاي كوچكيم و در انتظار رسيدن به دريا ، كه دريا زيباست و زشتي و پلشتي ها را دور مي ريزد و در نهايت آنچه مي ماند زيبايي بيكران و باشكوه براي دريادلاني كه به دريا مي پيوندند...!

            به مركز شهر رسيده بوديم.چنان غرق شنيدن سخنانش بودم كه نفهميدم كي به شهر رسيده ايم . نگاهي به چهره اش انداختم.نگاهش احساسات متضادّ اندوه و شادي را در دلم زنده مي كرد.با هم دست داديم و از همديگر جدا شديم.

            نرسيده به خانه فكر مي كردم و با خود مي گفتم اگر تكنولوژي در اين مسئله نقش داشته باشد در اين صورت جاي شگفتي است اما شگفت آورتر اين است كه با باور به نيرو و قدرت تكنولوژي ، انسان به اين توهّم دچار بشود كه ديگر يك ربات زنده است و آن وقت ديگر آن دلخوشي طبيعي بي خيالي رخت بر مي بندد و امان از آن اندوه بي پاياني كه بر فكر و انديشهء انسان سايه مي افكند .امان از دست اين بيماري در آستانهء قرن جديد، قرن بيست و يكم.

            هايدگر فيلسوف بزرگ گفته است كه تكنولوژي بسيار اسرارآميزو مرموز شده است و ديگراني كه مي گويند ديگر بحث بر سر ارزش اضافي پاپا ماركس نيست و ارزش اضافي به تكنولوژي تبديل مي شود .اما آيا آنهايي كه فقير هستند و رنج مي برند ، فقر و رنجشان بر اثر سستي و تنبلي خود آنهاست يا عوامل ديگري در اين موضوع تأثير دارند؟

            فروپاشي اتحاد شوروي ، ترافيك فضائي ماهواره ها ، ابر كامپيوترها ، شبكهء اينترنت ، عصر ارتباطات ، مهندسي ژنتيك ، كپي سازي ... و در نهايت دهكدهء جهاني آيا تشكيل شده است يا هنوز در تدارك آن هستيم.آيا ما در دست تكنولوژي اسير شده ايم يا آن را خدايان زميني هدايت مي كنند ؟ اگر چنين باشد ، نه ديگر نجات از دست اين خدايان امكان پذير نيست ...!

 

                                                                                            داود اهري

                                                                                       اهر- 7/9/1378  

مژده ای دل...

                                        مژده اي دل...

            گفتم:-از اين همه فقر و فلاكت و بدبختي حال آدم به هم مي خورد.بله دوست من.اينطوري نميشود زندگي كرد.چشم انداز خوبي ندارد.

            پاسخ داد:-نويسنده اي گفته است كه زيبايي دنيا را نجات خواهد داد.

            در پاركي روي نيمكتي نشسته بوديم.انگار شامگاه يك روز سرد پاييزي بود.مصاحب من با علاقه به حرفهاي من گوش داده بود اما پاسخ او كه در آن آنهمه اميد نهفته بود مرا به تعجّب واداشت.با ناراحتي گفتم:

            -چرا متوجّه نيستيد؟حتي خون را با پول مي خرند.

            جواب داد:

            -ما ضرب المثلي داريم كه مي گويد خون آب نيست.مردم كشور همسايهء ما از ما متنفّرندولي تأييد مي كنند كه ما روح بزرگي داريم.به سرزمين ما مي گويند تيمارستان بزرگ.اما همهء ما شاعريم و شاعرانه هم زندگي مي كنيم.

            گفتم:

            -خوب.چه بايد كرد.

            گفت:

            -دوست من .انسان هرگز خلافكار به دنيا نمي آيد.اين محيط و موقعيّت است كه از او يك خلافكار مي سازد.تازه اگر ناهنجاري ارثي هم داشته باشد آن هم قابل علاج است.بايد محيط را تغيير داد.بايد به انسان ارزش قائل شد.بايد همه چيز به خاطر انسان و در خدمت انسانيت باشد.

            گفتم:

            -من هم با شما موافقم.ولي چگونه؟

            گفت:

            -در سرزمين شما مردم مذهبي هستندبا وجود اين جامعهء شما به شدّت بيمار است.در سرزمين ما بعد از آنكه تحوّل اجتماعي بزرگي صورت گرفت دولت غيرمذهبي روي كار آمد.عدّهء زيادي فكر كردند كه ديگر هر كاري مجاز است.دست اندركاران به فكر چاره جويي افتادند.روشهاي گذشته ديگر موءثّر و انساني نبود.نتيجه آن شد كه در نهايت قيامتي برپا كردند.قيامت در بهار.بهار با ابرها و غرّش رعد و برقش.

            با تعجّب گفتم:

            -ببخشيد.خوب متوجّه حرفهايتان نمي شوم.

            گفت:

            -حق داريد .مسئله خيلي پيچيده است.مي گويند فلسفه از شرق به غرب مي آيد.ما تكنولوژي داريم.تنها در فكر و انديشه توقّف نمي كنيم.بلكه آنها را سعي مي كنيم عملي سازيم.حال اگر به سرزمين ما قدم بگذاريد با مردمي گشاده رو، پاكدل ،فعّال، مهربان ،خونگرم و نوعدوست مواجه خواهيد شد.ما در سابق روزهاي سختي را گذرانديم.مي پرسيد چگونه؟يك اصل قديمي در منطق مي گويد :در توضيح يك مطلب همواره ساده ترين امكان را برگزينيدمگر آنكه وضع موجود شما را در انتخاب توضيح پيچيده تري ناگزير سازد.فرض كنيد يك نفر ناگاه وجدانش بيدار مي شود.مي خواهد بخوابد اما روياي وحشتناكي او را از خواب بيدار مي كند.آرام و قرار ندارد.رفته رفته دچار باصطلاح توهّم سمعي -بصري مي شود .صداهايي مي شنود.تصويرهايي مي بيند.تصوير ملكهء زيبايي سرزمين ما روبروي ديدگانش ظاهر مي شود.اوّل خوشحالي وصف ناپذيري احساس مي كندولي با گذشت زمان همان ملكهء زيبايي محاكمهء او را شروع مي كند.هر نامي و هر شيئي خاطرات گذشتهء او را به خاطرش مي آورد.تمامي زشتكاريهايي كه در گذشته مرتكب شده مثل يك كتاب نوشته شده برايش بازخواني مي شود.شكنجهء روحي-رواني شروع مي شود.چاره اي ندارد.به يك پرندهء كوچك در چنگال عقاب را مي ماند.احساس گناه خردش مي كند.هر كاري مي كند راه فراري برايش پيدا نمي شود.گذشت زمان را حسّ نمي كند.روزهاي زيادي در همين حال سپري مي كند.دچار وسواس مي شود.از هر چيزي وحشت مي كند.از هر رنگ، اسم، عكس ...دچار هراس مي شود.تنها راه چاره را خواب مي داند اما روياهاي وحشتناك خواب را از سرش مي پراند.به ياد اعضاي بدنش مي افتد.همهء آنها به زبان بي زباني خاطرات گذشتهء او را زنده كرده و بر شكنجهء روحي او مي افزايند...!حاضر است هر كاري بكند اما از آن وضعيت خلاص شود.در نهايت با تحمّل اين عذاب ها كه مقدار آن به اندازهء چندين برابر زشت كاري هاي اوست روح او پالايش مي يابد.مثل اينكه تازه از مادر متولد شده است.ديگر با وجدان بيدار هر كاري را كه مي خواهد انجام دهد قضاوت كرده و از كارهاي زشت دوري مي كند.در كار و تلاش جسم و روح خود را صيقل مي دهد.غرور دروغينش شكسته شده. ترسو و محتاط است چه در گفتار و چه در كردار و ديگر ملكهء زيبايي به چهره اش لبخند مي زند .او را به زندگي نوين فرا مي خواند.بعد از مدّتها احساس زيبايي عجيبي مي كند.اين احساس زيبايي در شكوفايي تن و جان او مثل آب براي گل تشنه است.يادآوري كارهاي خوبي كه در گذشته انجام داده او را در دنياي عشق و محبّت غرق شادي و اشك خوشحالي مي كند.ديگر همه را دوست دارد.احساس بدي نسبت به كسي ندارد.شعر و موسيقي با روحش عجين مي شود.ديگر روياهايش هم زيبا هستند.خلّاقيّت و آفرينش او را به كار فرا مي خواند.صادقانه در بارهء خودش گذشته و حالش صحبت مي كند و گاهي كه ترانه هاي قيامت را از رسانه ها مي شنود ياد آن روزهاي سخت مي افتدو با خود عهد مي بندد كه هميشه و همواره را درستي را انتخاب كند.چون در غير اين صورت آن روزهاي سخت سخت تر تكرار مي شوند .مي توانند گرسنه و تشنه نگهش دارند.

            غذايي كه بخورد مزه ندارد.هر آهنگي كه بشنود مثل سوهان روحش را خواهد تراشيد.حتي مي توانند روح يك حيوان را در جسم او داخل كنند.به چه كسي بگويد؟به چه كسي شكايت بكند؟هر كس حرف هاي او را بشنود خوهد گفت كه او ديوانه شده است.پس تا آخر عمر مرزها را مي شناسدو از هر گونه كار خلافي دوري مي كند.

            پس ببينيد.در سرزميني كه قانونش اين باشد كه با كسي كاري نداشته باش كسي با تو كاري نخواهد داشت حدس بزنيد چه نوع انسانهايي پرورش مي يابند؟هيچ كس در بارهء عقيدهء كسي او را بازخواست نمي كند.تنها يك اصل هميشه برقرار است:انسان باش.اگر همهء مردم يك سرزمين اينطوري باشند حدس بزنيد كه چه سرزمين باشكوهي است.

            دل به دل راه دارد.هر انساني دوست انسان ديگر است.سرزمين بدون سلاح و فشنگ.مي بينيدتخيّلات واقعيّت پيدا مي كنندو يك سرزمين حكم يك خانوادهء بزرگ را دارد.بله دوست من .اين يك حقيقت است و بهترين هديه هديهء حقيقت است.

            گفتم:

            -واقعا عجيب و شگفت انگيز است.اين يك توهّم است يا واقعيّت؟اگر واقعيّت دارد چطور اين كارها را انجام مي دهند.از چه شيوه ها و ابزارهايي استفاده مي كنند؟

            مصاحب من با خنده گفت:

            -دوست عزيز.بنابه گفته اي در هيچ مسئلهء جدّي بدون مقدار معيّني كار مستقل كشف حقيقت ممكن نيست و هر كس از اين كار بترسد خود را از امكان كشف حقيقت محروم مي كند.مغز و دست انسان كامپيوتر درست مي كند.كلكسيون علم و فرهنگ بشري در اختيار انسانهاست.خودت بايد پاسخ سؤالت را پيدا بكني.ولي نااميد نباش.فكر نمي كني در روزهايي نه چندان دور مردم همهء سرزمين ها بر روي كرهء خاكي همين روزها را بگذرانند؟ببين كه چه قيامتي برپا مي شودو بعد از آن آري باور كن زيبايي همه جا را فرا خواهد گرفت...زيبايي دنيا را ...!

            ناگاه از خواب بيدار شدم.از خوابي كه ديده بودم متعجّب گشتم.همهء آن خواب به خوبي در خاطرم مانده بود.برخاستم.خواب آلوده چراغ مطالعه را روشن نمودم.روي ميز نوشتهء تكّه كاغذي توجّهم را جلب كرد:هجوم ارتش ها را مي توان متوقّف كرد اما مقابل گسترش انديشه اي را كه زمانش فرا رسيده نمي توان گرفت.

 

                                                                                     داود اهري

                                                                                   اهر-9/6/78

           

           

آهنگ زندگی

                                                     آهنگ زندگي

خوانندهء اين نوشته نبايد از مطالبي كه در آن عنوان مي شود وحشتي داشته باشد.در حقيقت نويسندهء اين مطالب مي خواهد ذهن خواننده را روشن سازد و به تخيّل وادارد.بعد از خواندن مطالب، خواننده خود آزاد است كه در بارهء تخيّل نويسنده داوري نموده و آنچه را كه شايد دور از واقعيّت مي نمايد قبول نداشته باشد.

***

            وقتي كه از هستي صحبت مي كنيم همهء دنيا با عظمتش در برابر ديدگانمان مجسم مي شود.از كهكشانها ، ستارگان و سيّارات گرفته تا اين كرهء خاكي كه چند ميليارد انسان و از جمله حيوانات ، گياهان و درختان گوناگون ،اقيانوسها ،درياها ، درياچه ها ، كوهها، دشتها،صحراها، شهرها، روستاها ،... تا اين شهري كه در آن زندگي مي كنيم،با خانه ها، خيابانها، ادارات، پاركها... و همين خانه اي كه مثلا من امشب در اتاقي از آن پشت ميز نشسته ام و دارم اين مطالب را مي نويسم، همه از صداي تيك تاك ساعت ديواري تا ضرباهنگ قلب من گواهي از هستي و زندگي مي دهند و زندگي با همهء سختي ها ،دردها و مرارتهايش براي ما شيرين است ،اما تلاش ما براي آگاهي و گريز از ناداني شيرينتر است.

            گفتيم از هستي صحبت مي كنيم.وقتي كلمهء هستي را عنوان مي كنيم ناخودآگاه نيستي در برابرآن مي نشيند و مثل رازي ناگشوده ذهن ما را به خود مشغول مي كند.آيا دنياي نيستي ، دنيايي جدا از اين دنياي بزرگ است يا اينكه فقط شكل و سازمان گسيخته اي از هستي است و اصلا شكلي از هستي است يا مثل اينكه با انگشت شكلي را در فضا ترسيم كنيم و اين شكل وجود خارجي نداشته باشد.

            زماني كه مرگ را چهره اي از نيستي تصوّر مي كنيم داوري ما در بارهء آن چه شكلي است؟ آيا مرگ كلمهء وحشتناكي است؟

            چون بيماري ، درد، زخم، خون ، جان كندن، قبر تنگ و تاريك را ديده ايم و صداي زاري ، گريه و شيون را شنيده ايم ، آنهارا نشانه هايي از مرگ تصوّر كرده ايم.آيا مرگ اسكلتي است كه از ما بر جاي مي ماند يا بدني است كه بر آن كرم ها مي لولند.

            اين ها تصويرهايي هستند كه ذهن ما را منحرف مي سازند.چيزي كه  من  را تعريف و مشخّص مي سازد و هويّت مي بخشد تصاوير، اطّلاعات، خاطرات، تجربيّات و احساسات گوناگون سالهاي طولاني است كه در ميلياردها سلّول عصبي مغز ما ذخيره شده.آنچه هويّت ما را مشخّص مي سازد و ما از خودمان شناخت پيدا مي كنيم ، مغز ماست.ما هستيم تا زماني كه آن چند ميليارد سلول عصبي مغز ، بودن ما را به ما اعلام مي كنند.

            با مرگ سلول هاي عصبي مغز و گسيختن اطّلاعات ذخيره شده در آن ، زندگي و هستي ما به پايان مي رسد و بعد از آن ديگر هيچ حسّي ، هيچ دردي و هيچ وحشتي مفهومي ندارد و مرگ مرگ است.

            پس نبايد از مرگ هراسي داشت.هراس ما از درد، بيماري و غيره نبايد باعث شود تا ما از خود مرگ بهراسيم و از آن چهره اي وحشتناك ترسيم كنيم.

            و تمامي مرگ ها ، مرگ مغزي است.با مرگ مغز ، مرگ واقعي انسان  آغاز مي شود.

            نه! از مرگ نهراسيم.مرگ چيزي بي معني است.صفتي به آن نسبت ندهيم.مرگ، مرگ است.رهايي از رنج بار هستي، آرامش بدون حسّ جاودانگي.اما اين آرامش جاودانگي در قاموس ما به دردمان نمي خورد وقتي نمي توانيم آن را حسّ كنيم.

            نه ! از مرگ نهراسيم .اگر محتويّات ضبط شدهء مغز ما به مغز ديگر يا به مغز الكترونيكي هوشمندي كپي و ضبط گردد، ما هنوز زنده ايم ، اگر چه جسم ما به مشتي خاك و خاكستر تبديل شده باشد، اگر چه بر شناسنامهء ما مهر مرگ خورده باشد.به شرطي كه بتوانيم در آن مغز الكترونيكي خودمان را بشناسيم.

            تصوّر كنيد آن وقت به دنيا چگونه فكر خواهيم كردو در مورد هستي و نيستي قضاوت و داوري ما چگونه خواهد بود؟اگر روزي چنان اتّفاقي برايمان افتاد اصلا نهراسيم .آن روز فقط احساس خواهيم كرد و زندگي ما كاملا حسّي خواهد بود و شبيه به زندگي قبلي مان نخواهد بود.

            چيزي را نخواهيم چشيد ، نخواهيم شنيد،نخواهيم ديد، لمس نخواهيم كرد،نخواهيم بوييد، چون ديگر جسمي نداريم ،گوش ، بيني ، چشم ... مغز، هيچ چيزي نخواهيم داشت ، اما همه چيز را حسّ خواهيم كرد ،خواهيم شنيد، خواهيم ديد، خواهيم بوييد، لمس خواهيم كرد، خواهيم چشيد، فكر خواهيم كرد، رويا خواهيم ديد، موسيقي، فيلم، تئاتر،اپرا ، باله...غذاهاي گوناگون، شنا در دريا،حمّام آفتاب،كوهنوردي... هر كاري را كه در اين دنيا مي توانستيم و نمي توانستيم، كاملا حسّ خواهيم كرد كه انجام مي دهيم، عين آنكه واقعا اتفاق مي افتد.

            چه دنياي عجيبي خواهد بود.اين ها فقط گوشهء كوچكي از كلّ توانايي هاي ماست كه در اختيارمان قرار خواهند گذاشت.مطالعه، ورزش، تفكّر، بازي، تفريح، آموزش، همفكري،گفتگو، مهرباني ، عشق... كار، استراحت، خواب، رويا.

            شكل دوم زندگي ، زندگي حسّي پس از مرگ كه عنوان كرديم آيا حقيقت دارد؟

            من نيز نمي دانم.اما تخيّلات انسان روزي واقعيّت پيدا مي كند.نه از مرگ بترسيم و نه نااميد باشيم.براي چنين روزي هميشه خودمان را آماده نگاه داريم و تلاش كنيم ما نيز در اين ابتكار و پيروزي بزرگ انسانها سهمي داشته باشيم.

            در آن صورت با توجه به اعمال زندگي واقعي و قبلي ما، مي توانند ما را تنبيه كنند، شكنجه بدهند... و مي توانند به ما محبت كنند، مهرباني كنند، عشق بورزند.

            مي توانند به ما نفرت بورزند، عذابمان دهند، در آتش بسوزانند... مي توانند با بوي گل سرخ بيدارمان كنند.

            با دلداري زيبا در باغ و بوستان، در جنگل، كنار دريا، در هواپيما، سفينه هاي فضايي، بر قلّهء كوه اورست، در خياباني در پاريس، عدن، هاوانا، در هر جايي كه بخواهيم مي توانيم با هم باشيم، صحبت كنيم، درد دل كنيم، عشق بورزيم و به زيباترين ترانه هاي زندگي گوش بسپاريم.به آرزوهايمان برسيم و آرزوهاي تازه كنيم.

            ناديده ها را ببينيم،نشنيده ها را بشنويم،هر چيزي را كه حسّ و تجربه نكرده ايم احساس كنيم.حتي پرنده اي باشيم و در فصل هاي چهارگانهء سال كوچ كنيم،از بهاري به بهاري ديگر و به سرزميني ديگر سر بزنيم.

            پس در هر عقيده و مذهبي كه هستيم، انسان باشيم.دنياي بعد از مرگ فيزيكي ما در گرو اعمال اين دنياي ماست.عاقل باشيم.

            شبكهء جهاني مغزها در اين دنيا واقعيّت پيدا خواهد كردو همچنين شبكهء جهاني بين مغز مردگان و زندگان. عجب دنيايي خواهد بود دنيايي كه در حال شكل گيري است و عقل كلّ حاصل جمع تمامي مغزها خواهد بودو بر تمامي اذهان حكمفرمائي خواهد كرد.بر روي كرهء آبي ، انقلاب، جنگ، خونريزي، فقر، ناداني... رخت خواهد بست.حق به حقدار خواهد رسيد ، عدالت ، برابري و تفاهم واقعيّت پيدا خواهد نمود.نابينايان خواهند ديد، ناشنوايان خواهند شنيد، افليج ها راه خواهند رفت، زشتها احساس زيبايي خواهند نمود، بيماران ناعلاج احساس سلامتي و تندرستي خواهند كرد، پيرها جوان خواهند شد... ناكامان به كام خواهند رسيد ... و زيبايي به جهان حكمفرمائي خواهد كرد و بهار واقعي و جاويدان زمين از راه فرا خواهد رسيد و همدلي بين تمامي قلب ها گل خواهد داد و بهار مانند يك روح واحد در تمامي انسان ها به زندگي و حيات ادامه خواهد داد...!

 

                                                                                              داود اهري

                                                                                            اهر- 28/9/80